01Hệ cột
Cột cái
Nhóm cột chính nằm ở phần trung tâm của bộ khung, thường có tiết diện và chiều cao lớn hơn các hàng cột phía ngoài.
Vai trò thường gặp
Tiếp nhận tải trọng chính của khung mái và xác lập nhịp không gian trung tâm.
0995 777 770GọiThư viện chuyên môn · Hiên Việt
Cấu kiện
nhà gỗ Bắc Bộ
Tra cứu nhanh tên gọi và vai trò thường gặp của các thành phần trong bộ khung gỗ truyền thống.
Cách sử dụng thư viện
Hiểu thành phần
trước khi xem giải pháp
Nội dung trình bày theo nguyên lý phổ biến để gia chủ dễ trao đổi với đơn vị thiết kế và thi công. Tên gọi, hình thức và cách liên kết có thể thay đổi theo vùng, niên đại, hệ thợ và dạng công trình.
Việc lựa chọn tiết diện hay cấu tạo cụ thể phải dựa trên khảo sát, nhịp kết cấu, vật liệu và hồ sơ kỹ thuật của từng công trình.
14 thuật ngữ nền tảng
Tra cứu cấu kiện
Hiển thị 14 thuật ngữ
02Hệ cột
Cột quân
Hàng cột nằm phía ngoài cột cái, thường thấp và nhỏ hơn, tạo nên phần không gian biên của nếp nhà.
Vai trò thường gặp
Đỡ phần mái thấp hơn, liên kết với cột cái và góp phần định hình chiều sâu gian nhà.
03Hệ cột
Cột hiên
Hàng cột ngoài cùng gắn với khoảng hiên; quy mô và cách bố trí phụ thuộc dạng thức công trình.
Vai trò thường gặp
Đỡ hệ mái hiên, tạo nhịp chuyển tiếp giữa sân và không gian bên trong.
04Liên kết
Chân tảng
Cấu kiện đá hoặc vật liệu bền đặt dưới chân cột gỗ, thường được tạo mặt phẳng hoặc hình dáng phù hợp với tiết diện cột.
Vai trò thường gặp
Kê đỡ cột, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nền ẩm và truyền tải trọng xuống phần móng.
05Khung ngang
Xà
Tên gọi chung cho các cấu kiện nằm ngang liên kết các hàng cột; vị trí khác nhau có thể có tên gọi chi tiết khác nhau.
Vai trò thường gặp
Giằng giữ bộ khung, phân phối tải trọng và ổn định hình học giữa các cột.
06Khung ngang
Câu đầu
Cấu kiện ngang lớn trong vì nhà, thường liên kết hai cột cái và tham gia đỡ các cấu kiện phía trên.
Vai trò thường gặp
Giữ khoảng cách hàng cột cái, tạo nền đỡ cho hệ chồng rường hoặc kết cấu mái tương ứng.
07Khung ngang
Con rường
Những đoạn gỗ nằm ngang được xếp theo tầng trong hệ chồng rường, thường ngắn dần về phía đỉnh mái.
Vai trò thường gặp
Chuyển tải từ phần mái xuống câu đầu và tạo hình cho bộ vì; có thể kết hợp trang trí.
08Khung ngang
Kẻ
Cấu kiện xiên hoặc cong trong vì nhà, liên kết từ khu vực cột cái ra cột quân hay phía hiên tùy hệ kết cấu.
Vai trò thường gặp
Đỡ mái, truyền lực giữa các hàng cột và tạo đường nét đặc trưng cho không gian nội thất.
09Mái – hiên
Bẩy
Cấu kiện vươn ra phía hiên, thường có dạng xiên hoặc cong và đỡ phần mái phía ngoài hàng cột.
Vai trò thường gặp
Tạo độ vươn mái hiên, nâng đỡ tàu mái và là vị trí thường xuất hiện chạm khắc tiết chế.
10Mái – hiên
Hoành
Các thanh gỗ chạy dọc theo chiều dài công trình, đặt trên hệ vì và làm lớp đỡ phía dưới rui.
Vai trò thường gặp
Liên kết các vì nhà theo phương dọc và truyền tải của rui – mái xuống bộ khung.
11Mái – hiên
Rui – mè
Rui thường đặt theo chiều dốc mái trên hoành; mè nằm ngang trên rui để tạo lớp đỡ phù hợp cho vật liệu lợp.
Vai trò thường gặp
Tạo mặt phẳng và bước chia của mái, tiếp nhận tải trọng ngói rồi truyền xuống hoành.
12Mái – hiên
Tàu mái
Cấu kiện chạy dọc mép mái, góp phần giữ đầu rui và tạo đường nét kết thúc của mái hiên.
Vai trò thường gặp
Ổn định mép mái, định hình độ thẳng hoặc độ cong và ảnh hưởng mạnh đến tỷ lệ mặt đứng.
13Liên kết
Mộng gỗ
Cách liên kết các cấu kiện bằng phần lồi – lõm được gia công tương ứng, có nhiều dạng theo vị trí và nhiệm vụ chịu lực.
Vai trò thường gặp
Khóa giữ cấu kiện, truyền lực và cho phép bộ khung làm việc đồng bộ mà hạn chế phụ thuộc vào liên kết kim loại lộ thiên.
14Khung ngang
Gian – chái
Gian là khoảng không gian được xác lập giữa các trục cột; chái là phần mở rộng ở hai đầu trong một số dạng thức mặt bằng.
Vai trò thường gặp
Tổ chức nhịp không gian, công năng và tỷ lệ tổng thể của nếp nhà.
Tư liệu hoa văn
Đọc chi tiết
theo đúng vị trí
Qua Nghè Nguyệt Viên, tìm hiểu cách chữ Thọ, hồi văn, vân mây, thủy ba, hoa lá và linh vật được tổ chức từ mái đến hệ cửa.
Xem bài phân tích01 · Đầu đao – bờ nóc02 · Kẻ – bẩy03 · Hệ cửa04 · Hồi văn – ô thoáng
Từ thuật ngữ đến phương án
Mỗi bộ khung cần
được tính toán riêng
Hiên Việt tiếp cận công trình từ mặt bằng, nhịp cột, hệ vì, vật liệu đến điều kiện thi công thực tế.
Chuẩn bị yêu cầu tư vấn